Beyaz logo
Kitabxana - En Maraqlı melumatlar
    
Salam, Qonaq!
Baş Sehife | Giriş | Qeydiyyat


Quran Şerhleri

1 2 3 ... 32 Növbeti >>
Yerleşdirdi: [Ram](21.11.2012 / 14:55)
Oxunmuş: 47025 | | Like: 1

1. əl-Fatihə surəsi

1 Surənin “Umm əl-Kitab-Kitabın anası”, “əl-Fatihə və əl-Həmd” adları da var.
2 Burada əl-həmdü lillahi niyyət yox, təsdiqdir. Bəzilərinin mülahizələrinə görə, əlhəmdü ifadəsində şükür mənası da var (əş-şukru lillahi).
3 Yəhudilərdə qarşılığı ribbon ha “olimim”dir.
4 Burada söhbət müsəlmanlardan gedir.
5 Söhbət əhli-kitabdan, yəni yəhudilərdən və xaçpərəstlərdən gedir, çünki onların müqəddəs kitabları (Tövrat, İncil) vardır.
6 Söhbət kafirlərdən-məcuslardan, atəşpərəstlərdən, bütpərəstlərdən gedir.


2. əl-Bəqərə surəsi

1 Quranın ikinci surəsinə “İnək” adının verilməsi Kitabi-müqəddəsdə olan bir hekayətin (bax Ədad, VII, 63-68; XIX, 1-10; Təsniyə, XXI, 1-9; qatili məlum olmayan bir kəsə diyət (qanbahası) olaraq bir inək qurban etmək haqqında) son hissəsinin; peyğəmbərlərə hər hansı bir məsələ barəsində israrla sual verməyin yaxşı hərəkət olmadığını anlatmaq məqsədilə bu surədə xatırladılmasından irəli gəlmişdir (bax 67-72-ci ayələr). Surənin bəzi hallarda Fustat əl-Quran və Sənəm əl-Quran adları da işlənir ki, bunlar da onun əhatə etdiyi ehkamın çoxluğuna görə verilmişdir. Bu surənin birinci ayəsinin Mədinədə ilk nazil olan ayə olduğu qeydsiz-şərtsiz qəbul edilmişdir. Bəzi rəvayətlərə görə, ən son ayə də yenə həmin surədədir (280). Bu surənin ayələri Muhəmməd peyğəmbərə hicrətdə keçirdiyi 10 il ərzində, müxtəlif vaxtlarda nazil olmuşdur. Bəzi isnadlara görə, surənin başqa ayələrinin də tarixini sübut etmək mümkündür. Məsələn, 190-cı ayəyə görə, lazım gələrsə, Kəbənin hərəmində də döyüşə müraciət etmək olar. Məlumdur ki, Peyğəmbər hicrətin 6-cı ilində Hüdeybiyyə sülhünü bağlamışdı. O vaxt bu ayə (məkkəlilərin öz sözlərində durmaları) müsəlmanların özlərini hərəmi-şərifdə belə müdafiə edə bilmələri üçün deyilmişdir. 182-ci ayədə oruc tutmaq əmr edildiyi üçün, yəqin ki, o hicri 2-ci ilin ramazanından qabaq nazil olmuşdur. Lakin surənin bütün ayələrini tarixilik baxımından tam ardıcıllıqla düzmək hələlik qeyri-mümkündür. 286 ayəni özündə birləşdirən bu surə surələrin ən uzunudur. Burada, ümumiyyətlə, Adəmin yaranması, yəhudilərin Allahın qəzəbinə düçar olmaları və bunun səbəbləri, Kəbənin inşası ilə qiblənin Qüdsdən Məkkəyə çevrilməsi; namaz, oruc və zəkatın vacib edilməsi; qətl, içki, qumar və zinanın haram və günah hesab edilməsi; nikah və bununla əlaqədar digər məsələlər vardır. Görünür, bu surə ayələrinin deyilməsi baxımından uzun bir dövrdə tamamlandığı üçün, bir çox əmr və qadağaları əhatə edir. Bundan savayı, içində 30 mənsux və bir neçə nasix ayə vardır. Yeganə Mədinə surəsidir ki, Zəlikəl-kitab ifadəsilə başlanır. Bu da o deməkdir ki, oxuduğumuz nüsxə Allahın nazil etdiyi Quranın yalnız surətidir. Surənin böyük hissəsi hicrətin 2-ci ilinin ramazan ayının 17 və ya 19-da (14, ya 16 mart 624) Məkkənin yaxınlığında, hələ Bədr və yaxud Bədr Hüneyn qəsəbəsinin yanında baş verən döyüşdən qabaq nazil olub.
2 Surələrin əvvəlində olan bu hərflərə müqəttəə hərfləri deyilir. Bu hərflərin daşıdığı məna dəqiq məlum deyildir. Lakin bu barədə çoxlu iddialar irəli sürülmüşdür.
3 Surənin 2-5-ci ayələri 177 və 178-ci ayələrlə birlikdə müsəlmanlara aid tələblərdən ibarətdir.
4 Mühacirlər-Məkkədən Muhəmmədlə birlikdə hicrət edən səhabələrdir. Ənsarlar Muhəmmədin Mədinə şəhərindəki tərəfdarlarıdır.
5 X surədə (39-cu ayə): “bir surə”, XI surədə (13-cü ayə): “on surə”dir.
6 Mədinə surələrində “Cənnətdə qadınlar” (əzvac mutəhhərə) ifadəsinə bundan başqa iki dəfə (III, 15 və IV, 57) rast gəlinir.
7 28-ci və 29-cu ayələrdə təbiət elmləri ilə məşğul olmaq niyyətləri var.
8 Təfsirçilərin bəzisi Adəm və Həvvanın yalnız ərəblərin əcdadı olduğunu təkid edirlər. Ayədən belə çıxır ki, bundan əvvəl, yaxud bu dövrdə başqa insanlar da var idi. Yoxsa ki, mələklər həmin xəlifənin xüsusiyyətlərini haradan bilərdilər? Macar islamşünası İ.Qoldtsiyerin mülahizəsinə görə, burada darvinizmin əlamətləri var.
9 Şiələrin etiqadına görə, bu, imamların adlarıdır.
10 İblis-Şeytanın adıdır. Bundan başqa “Allahın düşməni”, “Düşmən” adı da var. Quranda, xüsusən Adəmə dair ilk hekayətlərdə (II, 34, VII, II; XV, 31 və başqaları; XVII, 63; XVIII, 48; XX, 115; XXXVIII, 74 və başqaları) Allah tərəfindən Adəmin yaradılmasının əleyhinə çıxan İblis Cənnətdə Həvvanı yanlış yola sövq etmişdi. Allah Adəmi torpaqdan yaradıb həyat ruhu verincə mələklərin ona səcdə qılmalarını əmr etdi. Yeganə etiraz edən İblis oldu, çünki oddan yaradıldığı üçün o özünü torpaqdan yaranmış Adəmdən üstün tuturdu. Buna görə də İblis cəzasının qiyamət gününə qədər təxirə salınmasını tələb etdi. Onun bu istəyi qəbul edildi. Bundan başqa, ona Allahın sadiq qulu olmayan hər kəsi zəlalətə sövq etmək iqtidarı verildi. Qiyamət günündə İblis günahkarlarla birlikdə Cəhənnəmə atılacaq (bax XXVI, 94-cü və başqa ayələr).
11 Surənin 20-39-cu ayələri, ola bilsin ki, Məkkə ayələridir. Əvvəlcə bütpərəstlərin, sonra isə yəhudilərin əleyhinə deyilən ayələrdir. Hələ Muhəmmədin bütpərəstlərlə müharibələri başlanmamış qiblənin yeri dəyişdirilmişdi (623-cü

1 2 3 ... 32 Növbeti >>
Fikirler:
Kitabxana »
Baş Sehife
mobtop