Beyaz logo
Forum - En Maraqlı Mövzular ve Fikirler
    
Salam, Qonaq!


İsanın doğulması

1 2 3 ... 10 Növbeti >>
Yerleşdirdi: *_*M_O_N_I_K_A*_*(09.03.2013 / 22:45)
Oxunmuş: 4731 | | Like: 0

İsanın doğulması və ya Doğulma hadisəsi İsa peyğəmbərin doğulması hadisəsidir. Bu hadisə haqqında olan əsas mənbələr Luka və Matfeyin İncilləri və bir neçə apokrifal mətnlərdir.

Kanonik incillər olan Luka və Matfeyin İncillərinə görə İsa İudeanın Betleyem şəhərində, bakirə Məryəmdən dünyaya gəlmişdi. Lukanın təsvir etdiyi hadisədə İsa Məryəm və Cozefin övladı kimi, Betleyemə səfərdən sonra bu şəhərdə dünyaya gəlir.[1] Mələklər onu insanlığın qoruyucusu elan edir, çobanlar isə ona itaət edirlər. Matfeyin təsvir etdiyi hadisədə "zəngin adamlar" ulduzu izləyərək Betleyemə gəlir və yeni doğulmuş Yəhudi Kralına – İsaya hədiyyə gətirir. Kral Herod İsanı öldürmək üçün Betleyemdə doğulmuş bütün körpələri öldürtdürür, lakin İsanı ailəsi Misirə qaçırır və burada Nazaretdə yerləşirlər. Tədqiqatçılar bu iki məlumatın bir-birinə nə qədər uyğun olması və bəzi hissələrinin tarixiliyi məsələsində müxtəlif fikirlərə malikdirlər.[2][3][4][5] Bəzi tədqiqatçılar isə İncillərdəki bu məlumatların teoloji sənədlər əsasında tərtib olunduğunu önə çəkərək tarixiliyin arxa planda olduğunu və xronoloji zamanlamasının mübahisəli olduğunu bildirirlər.[6][7][8][9] Ənənəvi xristian tədqiqatçılar isə İncillərdə verilən iki fərqli məlumatların bir-birinə zidd olmadığını, və onlar arasında ümumi məqamların olduğunu bildirirlər. [10]

Katolik kilsəsi mənsublarının, eləcə də digər xristian toplumlarının qeyd etdiyi doğulma hadisəsi (Milad bayramı) İsanın doğulmasının qeyd edilməsi bayramıdır. Qırx gün davam edən Milada hazırlıq Şərq Ortodoks Kilsəsi mənsubları daha qısa müddətdə qeyd etsələr də, əsas böyük xristian qrupları (Katolik kilsəsi, Anqlikan kilsəsi, Ana xətt kilsələri və Baptistlər) bayramdan əvvəl liturgik mərasimlərlə müşaiyət olunan dörd bazar gününü də qeyd edirlər, lakin bütün bunlar hamısı ruhən təmizlənmə, yenidən özünü toplama və yeniləşməni ifadə etməklə İsanın doğum gününə hazırlanma işləridir.

Xristian teologiyasında, İsanın doğulması özündə Adəmin yaradılması dövründə insanın yol verdiyi xətadan sonra, ilahi tərəfindən verilmiş şans sayəsində ikinci Adəmin doğulması kimi də dəyərləndirilir. IV əsrdən başlayaraq İsanın doğulması xristian rəssamlarının əsas mövzularından biri olmuşdur. Xristian kilsə rəhbərliyinin təsiri ilə, XIII əsrdən sonra Doğulma səhnəsində İsanın təvazökarlığı xüsusilə vurğulanır və onun siması “Lord və Master” kimi təqdim edilir. [11][12][13]
İsa

İsa Məsih və Xristianlıq[göstər]
İsa İslamda[göstər]
Tarixi-Mədəni Mühit[göstər]
İsa və Tarix[göstər]
Dində mövqeyi[göstər]
İsa mədəniyyətdə[göstər]


Xristianlıq
göstər • müzakirə et • redaktə et
Mündəricat
1 Kanonik İncillər
1.1 Lukanın İncili
1.1.1 Lukadan səhnələr
1.2 Matfeyin İncili
1.2.1 Matfeydən səhnələr
2 Tarixi analiz
2.1 Ənənəvi baxış
2.1.1 Harmonizasiya
2.2 Tənqidçilərin mövqeyi
2.3 Günahsızların soyqırımı
2.4 Doğum tarixi
2.5 İncil məlumatlarına əsasən tarixləndirmə
2.6 Fəaliyyət tarixindən geriyə hesablama
2.7 Doğum yeri
3 Mövzu və analogiyalar
3.1 Tematik analiz
3.2 Əhdi-Ətiq paralelləri
4 Xristian teologiyası
4.1 Yeni insanın doğulması
4.2 Doğulma xristologiyada
5 Xristianlığa təsiri
5.1 Bayramlar və liturgiya elementləri
5.2 İsaya baxışın dəyişməsi
6 İncəsənətdə
6.1 Lukadakı ilahilər
6.2 Təsviri sənət
6.3 Himn və tamaşalar
7 İstinadlar
8 Ədəbiyyat
9 Həmçinin bax
10 Xarici keçidlər


Kanonik İncillər

Paolo De Mattis - Müjdə, 1712

İsanın doğulması səhnəsi Əhdi-Cədid kitablarından iki kanonik İncildə - Lukanın İncili və Matfeyin İncilində təsvir olunur. Lukanın təqdim etdiyi əhvalatda İsanın doğulmasından əvvəlki hadisələrə daha çox diqqət yetirilsə və hadisələrin mərkəzində Məryəm dursa da, Matfeyin təqdim etdiyi əhvalatda İsanın doğulmasından sonrakı hadisələrə daha çox diqqət yetirilir və hadisələrin mərkəzində Cozef durur.[14][15][16] Digər iki kanonik İncil, Markın İncili və İohannın İncili isə hadisələr İsanın yetginlik dövründə, Qalileyə gəlməsindən sonra başlayır.[17] İohann İsanın atasının adını göstərsə də,[18], nə Markda, nə İohannda İsanın əvvəlki həyatı haqqında heç bir qeyd yoxdur.

Məryəmin Cozeflə nişanlanması və İsanın Betleyemdə doğulması həm Matfeydə, həm də Lukada qeyd olunur.[19] Lukada Nazaretdən Betleyemə səyahət kimi bəzi Doğulmadan əvvəlki hadisələr də təsvir edilir ki, həmin hadisələr Matfeydə yoxdur, Matfeydə yalnız Doğulmadan sonra Misirə səyahət təsvir olunur. Əhdi-Cədiddəki Doğum haqqında məlumatlar, ailənin Qalileyə dönməsindən bir neçə il sonra, İsanın məbəddə tapılması ilə başa çatır. [20][21][22]

Lukanın İncili

Doğulma hadisəsi Lukanın İncilinin əsas hissələrindən olmaqla ümumi mətnin 10% - ni əhatə edir. Lukanın İncilindəki Doğulma hadisəsi Matfeyin İncilindəki hadisədən üç dəfə uzun təsvir olunmaqla, Əhdi-Cədiddədiki bəzi kitablardan da həcmcə daha genişdir.[23] Luka, İsanın doğulmasını təsvir etməyə tələsmədən Doğulmaya qədərki bir neçə müxtəlif hadisələri təsvir edərək, sanki oxucuları İsanın doğulmasına

1 2 3 ... 10 Növbeti >>
Ads
loading...
Fikirler:
Kitabxana »
Oğuzlu kilsəsi
Müqəddəs Pyotr
Həqiqi İsa Kilsəsi
VII Piy
I İoann Pavel
Xudavəng monastır kompleksi
Minkənd məbədi
Müqəddəs Ambrosi
Tertullian
Alban Həvari Kilsəsi
Baş Sehife
mobtop