Beyaz logo
Foto Albom - Sizden Gelen-Paylaşılan Şekiller
    
Salam, Qonaq!
Baş Sehife | Giriş | Qeydiyyat


Darvinizm

1 2 3 4 Növbeti >>
Yerleşdirdi: Aziza(08.12.2014 / 15:06)
Oxunmuş: 769 | | Like: 0

Çarlz Darvinin baxışlarına əsaslanan, Yer kürəsində üzvi aləmin materialist təkamülü (tarixi inkişafı) nəzəriyyəsi. "Biql" gəmisində 5 illik (1831-1836) dünya səyahətindəki müşahidələr, dövrün bioloji və seleksiya təcrübəsi nailiyyətlərinin ümumiləşdirilməsi təkamül nəzəriyyəsinin yaradılması üçün Ç. Darvinə əsas verdi. Ç. Darvin 1837-ci ildə təkamül nəzəriyyəsini işləməyə başalmış lakin onu ilk dəfə 1858-ci ildə Londonda, Linney cəmiyyətinin iclasında təbbi seçmə nəzəriyyəsinin əsas müddəalarına dair məruzəsində təqdim etmişdir. Həmin içlasda çıxış edən A. Uollesin baxışları Ç. Darvinin baxışları ilə üst-üstə düşmüşdü. Lakin A. Uolles etiraf etdi ki,Darvin təkamül nəzəriyyəsini ondan əvvəl daha dolğun və dərin işləmişdir. O, 1889-cu ildə çap etdirdiyi kitabını da "Darvinizm" adlandırmışdır. Darvinizm təlimində Ç. Davin iki əsas dəyişkənlik tipini olduğunu qeyd edirdi.

1. Müəyyən dəyişkənlik-Xarici mühit amillərinin təsirinə cavab olaraq orqanizmin uyğunlaşma reaksiyaları.
2. Qeyri-müəyyən dəyişkənlik-Xarici mühit amillərinin təsiri ilə meydana gələn lakin uyğunlaşma xarakteri daşımayan dəyişikliklər.

Ç. Darvin qeyri-müəyyən dəyişiklikləri təkamül üçün başlıca material mənbəyi sayırdı. Müasir biologiyanın müəyyən etdiyi kimi təkamül üçün material yalnız mutasiya və çarpazlaşma nəticəsində meydana çıxan mutasiyalar kombinasiyasına əsaslanan qeyri-müəyyən dəyişikiklər ola bilər. Orqanizmlərlə ətraf mühitin qarşılıqlı münasibəti yaşama uğrunda mübarizədə öz əksini tapır. Ç. Darvinə görə bu mübarizə bir növün bütün fərdləri üçün lazım olan həyat vasitələrinin (qida, işıq, sığınacaq, ərazi, hava, su) çatışmaması nəticəsində baş verir. Yaşamaq uğrunda mübarizədə məğlub olan fərdlər daha da zəifləyib nəsil törədə bilmir. Bu mübarizədən qalib çıxan daha doğrusu ətraf mühitə uyğunlaşa bilən fərdlər öz inkişaflarını davam etdirirlər. Eyni ərazidə yaşayan bir növün fərdləri arasında daima kəskin mübarizə gedir. Yuxarıda qeyd olunduğu kimi ətraf mühitə uyğunlaşa bilən fərdlər inkişaf edib yeni növ, və ya eyni növdə yeni əlamət yarada bilər. Əlamətlərin bu üsulla ayrılması divergensiya adlanır. Təkamülün əsas hərəkət verici qüvvəsi təbbi seçmədir. Təbbi seçmə isə yaşamaq uğrunda mübarizənin nəticəsidir. Çarlz Darvinin elmə əsas xidməti bu hərəkət verici qüvvənin kəşf etməsi olub.

Neodarvinizm

1930-cu illərin sonlarında “Müasir sintetik nəzəriyyə”ni və ya daha geniş yayılmış adı ilə neo-darvinizmi yarandı. Neo-darvinizm təbii seçmənin yanına “faydalı dəyişiklik səbəbi” kimi mutasiyaları, yəni canlıların genlərində radiasiya kimi xarici təsirlər və ya klonlaşdırma xətaları nəticəsində əmələ gələn pozulmaları əlavə etdi.

Bu gün də dünyada təkamül adına əsaslılığını qoruyan model neo-darvinizmdir. Nəzəriyyə yer üzündə mövcud olan milyonlarla canlı növünün bu canlıların qulaq, göz, ağciyər, qanad kimi saysız-hesabsız mürəkkəb orqanlarının “mutasiyalara”, yəni genetik pozulmalara əsaslanan bir proses nəticəsində əmələ gəldiyini iddia edir. Amma nəzəriyyəni çarəsiz qoyan bir açıq elmi həqiqət var: mutasiyalar canlıları təkmilləşdirmirlər, əksinə hər zaman canlılara zərər verirlər. Bunun səbəbi çox sadədir: DNT çox mürəkkəb quruluşa malikdir. Bu molekula olan hər hansı təsadüfi təsir ancaq zərər verir.Amerikalı genetik B.G. Ranqanatan bunu belə açıqlayır:

Mutasiyalar kiçik, təsadüfi və zərərlidirlər. Çox nadir meydana gəlirlər və ən yaxşı halda təsirsizdirlər. Bu üç xüsusiyyət mutasiyaların təkamül xarakterli inkişaf meydana gətirməyəcəyini sübut edir. Yüksək dərəcədə xüsusiləşmiş orqanizmdə meydana gələn təsadüfi dəyişiklik ya təsirsiz, ya da zərərli olar. Bir qol saatında meydana gələn təsadüfi dəyişiklik qol saatını təkmilləşdirməz. Ona böyük ehtimalla zərər verər və ya ən yaxşı halda təsir etməz. Bir zəlzələ bir şəhəri daha yaxşı hala salmaz, onu məhv edər.51

Bir vaxtlar “Darvinin birəbitdənləri” kimi məşhurlaşmış və təkamül kitablarının sərlövhələrində əksini tapmış Qalapaqos adalarında yaşayan birəbitdən növləri təkamülçülərin istifadə etdiyi ən spekulyativ materiallardan biridir.

Qalapaqos arxipelaqı ekvatorda, Cənubi Amerika sahillərinin min kilometr qərbində yerləşən on üç vulkanik adadan ibarətdir. Bu arxipelaqın ən böyük adasının uzunluğu yüz on iki kilometr və ən enli yeri otuz iki kilometrdir. Bəzi adaların sahəsi isə bir neçə kvadrat kilometrdən çox deyil. Adaların əksəriyyəti arasında məsafə yüz kilometrdən azdır.

Bu kiçik adaların fiziki xüsusiyyətləri o qədər diqqətçəkən olmasa da, Darvin bunlara son dərəcədə əhəmiyyət verirdi. Bu adalar bir sıra özünəməxsus heyvan və bitki növlərinə malikdir. Darvin yol qeydlərində burada ən azı yüzə yaxın çiçəkli bitki, onlarla böcək və otuz ikiyə qədər quş növünün olduğunu yazır. Adalarda həmçinin ora xas nəhəng tısbağa və biri suda, digəri quruda yaşayan, bir-birinə yaxın iki kərtənkələ növü də yaşayır. Bunlardan dəniz iquanası yalnız dəniz bitkiləri ilə qidalanır; ayaqları qismən aralıdır və su altında uzun müddət qala bilir. Qalapaqos arxipelaqındakı

1 2 3 4 Növbeti >>
Fikirler:
Kitabxana »
Hüceyrə
Klonlaşdırma
Təkamül nəzəriyyəsi
Sporlular tipi. Malyariya paraziti
Nüvənin quruluşu və kimyəvi tərkibi
Biologiya test sualları
Təbiət elmlərinin tarixi
Hüceyrələr haqqında
Çiçək, meyvə və toxum
Genetika nədir
Baş Sehife
mobtop