Beyaz logo
Pulsuz Yüklemeler Dünyası...
    
Salam, Qonaq!
Baş Sehife | Giriş | Qeydiyyat
ae AzMaster.ws - Reklamınız burda 0

Azərbaycan Əhəmənilər İmperiyasının tərkibində

1 2 3 Növbeti >>
Yerleşdirdi: *_*M_O_N_I_K_A*_*(05.03.2013 / 12:41)
Oxunmuş: 1896 | | Like: 0

Azərbaycan Əhəmənilər imperiyasının tərkibində – türk madaylar fars Əhəmənilər sülaləsi tərəfindən devirildikdən sonra Midiya dövlətinə tabe olan ərazilərin böyük bir hissəsi Əhəmənilərin əlinə keçdi.

İlk Əhəmənilər dövründə Azərbaycan ərazisinin hansı hissəsinin fars dövləti tərkibinə daxil olduğunu bilmirik. Maraqlıdır ki, Madanın birinci satrapı Oybar "Nabonidin salnaməsi"ndə a"mçtpehat mat Gutium" adlanır. Sonuncu ad (Gutium) qədim Mada vilayətlərinə – Cənubi Azərbaycana, güman ki, qədim Urartuya da işarədir. Ksenofontun məlumatından aydın olur ki, Mada Kirin dövründə Ermənistan və kadusilərlə eyni canişinliyə daxil idi.

Deməli, Cənubi Azərbaycan torpaqlarının xeyli hissəsi, bəlkə də onun bütün ərazisi bu dövrdə Mada satraplığına daxil idi. Herodot farsların hökmranlığının Qafqaz sıra dağlarınadək yayıldığını söyləyir. Lakin bilmirik ki, onun dediklərini Kuruşun zamanınamı aid etmək lazımdır, yoxsa sonrakı dövrə. X, XI və XIV satraplıqların daxil olduğu vilayətlər hər halda e.ə. V əsrin birinci yarısından gec olmayaraq əsasən artıq farslara tabe idi.

Herodota görə, X satraplıq olan Madaya köhnə Mada çarlığının ərazisindən başqa, parikanilərin və ortokoribantilərin torpaqları da daxil idi. XIV satraplığa Kür-Araz rayonlarında yaşayan utilər və müklər, habelə Cənubi Azərbaycan vilayətlərində və onlara bitişik torpaqlarda yaşayan saqartilər daxil idilər.

Beləliklə, Azərbaycan Əhəmənilərin fars dövləti tərkibinə daxil oldu. Əhəmənilərin hakimiyyəti dövründə xammal ehtiyatları ilə, sənətkarlıqla və mədəni ənənələrlə zəngin olan Cənubi Azərbaycan bu regionda aparıcı rola malik idi.

Fars monarxiyası Əhəmənilərin zülmünə çətinliklə dözən və imkan olan kimi yadelli zülmdən azad olmağa çalışan çoxsaylı, keçmişdə qüdrətli olan xalqlardan təşkil olunmuşdu. Ağır vergilər və hər cür mükəlləfıyyətlər nəhayətsiz idi. Silah gücünə Əhəmənilərə tabe olunmuş bütün xalqlar zülmə boyun əymək istəmirdilər.

Kirin ölümündən sonra onun oğlanları arasında hakimiyyət uğrunda mübarizə başlandı. Bu isə vəziyyəti daha da kəskinləşdirdi. Ksenofont yazırdı: "...Pisliyə doğru ümumi dönüş başlandı".

Geniş sosial mübarizənin başlanmasından istifadə etmiş Qaumata adlı maq üsyan etdi.

Qədim yazıçıların əksəriyyəti, habelə hökmdar Dara Qaumatanın çıxışını farsların hakimiyyətinə – Əhəmənilərə qarşı çevrilmiş Mada üsyanı olduğunu yaxşı bilirdilər. Antik müəlliflər şübhə etmirdilər ki, Qaumatanın hakimiyyətə sahib olması onun (yəni hakimiyyətin) madalıların əlinə keçməsi demək idi. Bu, Bağıstan kitabələrinin məlumatından da aydın olur.

Dara öz kitabəsində adətən düşmənlərin etnik mənsubiyyətini qeyd edir ("babilli", "erməni", "elamlı" və s.). Ona görə də çar Qaumatanı "maq" adlandırarkən (maqlar Mada tayfalarından biri idi, onların içərisindən "maq" adlandırılan kahinlər çıxırdı) öncə üsyançının etnik mənsubiyyətini və sonra isə Qaumatanın kahinlər təbəqəsinə mənsub olduğunu nəzərdə tuturdu. Bunu isbat edən Bağıstan kitabəsinin Babil mətnində Daranın əsas düşməni "Qaumata adlı madalı maq" adlandırılır.Azərbaycan tarixi

Bu məqalələr ölkə seriyasındandır
Ən qədim tarix
Aratta
Lulubi
Kuti
Turukki
Sak çarlığı
Qədim tarix
Manna
Midiya
Atropatena
Qafqaz Albaniyası
Orta əsrlər
Şirvanşahlar dövləti
Naxçıvanşahlıq
Sacilər dövləti
Salarilər dövləti
Şəddadilər dövləti
Rəvvadilər dövləti
Böyük Səlcuq İmperiyası
Atabəylər dövləti
Elxanilər dövləti
Cəlayırlar dövləti
Qaraqoyunlular
Ağqoyunlular
Səfəvilər
Əfşarlar
Qacarlar
Azərbaycan xanlıqları
Azərbaycan sultanlıqları
Müasir tarix
Azərbaycan Demokratik Respublikası
Azadıstan
Azərbaycan SSR
Azərbaycan Milli Hökuməti
Azərbaycan Respublikası
Hərəkatlar
Pavlikanlar hərəkatı
Xürrəmilər hərəkatı
Gəncə qiyamı
Azərbaycan portalı
g • m • r


Beləliklə, Qaumatanın çevrilişi farsların hakimiyyətinə qarşı Mada narazılığının təzahürü idi. Güman etmək olar ki, Qaumata madalıların hökmranlığını bərpa etmək niyyətində idi.

Qaumatanın ideoloji silahı artıq Madada yayılmış, hər halda maqların qəbul etdiyi zərdüştilik – mazdayasnizm təlimi idi. Bu təlimdə geniş xalq kütlələrinin ümidlərini, səylərini müəyyən dərəcədə əks etdirən demokratik və mütərəqqi ideyalar özünü büruzə verirdi. Bəzi mənbələr Qaumatanın Zaratuştranın (Zərdüştün) tərəfdarı və məsləkdaşı olduğunu güman etməyə imkan verir.

Öz islahatlarını həyata keçirməyə başlamış Qaumata geniş xalq kütlələrinin mənafeyi naminə yuxarı təbəqəni (ilk növbədə, nəsli əsilzadələri) bir sıra imtiyazlardan məhrum etdi, onların əmlakını, qullarını əllərindən aldı, imperiyanın hər bir vilayətinə qasidlər göndərdi, xalqların üç il müddətinə vergilərdən və orduda xidmətdən azad edildiyini bildirdi. O, əsilzadələrə qarşı inadlı mübarizə apardı, amansız və qəddar tədbirlərlə onların öz hakimiyyətlərini geri qaytarmaq cəhdlərinin qarşısını aldı. Bütün bu tədbirlərdə Qaumata ən geniş xalq kütlələrinin, "yaxşılıq etdiyi bütün təbəələrinin" (Herodot) fəal yardımına arxalanırdı.

Qaumatanın rəhbərlik etdiyi hərəkat

1 2 3 Növbeti >>
Fikirler:
Kitabxana »
Nadir şah Əfşar
Bəhram Çubin
Müharibənin sonu
Dövlətin ərazi bütövlüyünün bərpası
İrəvan quberniyası
Şah və Osmanlı sultanları
Çanaqqala döyüşü
1914-1917-ci İllərdə hərbi əməliyyatlar
Şirvanşahlar dövləti
Almaniya İmperiyası
Baş Sehife
mobtop